Ποιοι κάθονται στην Επιτροπή, και τι δείχνει η σύνθεσή της

Θέσεις, όχι πρόσωπα

Η Πράξη απαριθμεί τα μέλη κατά θέση: «τον Γενικό Γραμματέα Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών», «τον Πρόεδρο της Ελληνικής Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας», και ούτω καθεξής. Κανένα όνομα δεν γράφεται στο κείμενο.

Η επιλογή έχει πρακτικό αποτέλεσμα: η Επιτροπή δεν αποσυντίθεται με μια αλλαγή προσώπων, και η εντολή της δεν χρειάζεται νέα Πράξη σε κάθε ανασχηματισμό. Έχει και ένα κόστος, ότι η λογοδοσία μοιράζεται σε θέσεις αντί να δεσμεύει άτομα.

Πρόεδρος είναι ο Υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ο αρμόδιος για τη Γενική Γραμματεία Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών. Σε απουσία ή κώλυμά του προεδρεύει ο Γενικός Γραμματέας Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών.

Ποια υπουργεία, και γιατί το καθένα

Τα 23 μέλη1 καλύπτουν εννέα υπουργεία και τρεις γραμματείες της Προεδρίας της Κυβέρνησης — συντονισμού και εθνικής ασφάλειας οι δύο γενικές, μακροπρόθεσμου σχεδιασμού η ειδική1. Η κατανομή δεν είναι διακοσμητική. Κάθε έδρα διαβάζεται δίπλα σε ένα από τα ερωτήματα που απαιτεί η προδιαγραφή του ΔΟΑΕ — η αντιστοίχιση παρακάτω είναι δική μας ανάγνωση, δεν τη γράφει η Πράξη.

Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών φέρνει τη χρηματοδότηση. Το Υπουργείο Εξωτερικών τις διεθνείς δεσμεύσεις και τις διμερείς συμφωνίες. Το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας και ο εκπρόσωπος του Γενικού Επιτελείου φέρνουν την ασφάλεια από κακόβουλες ενέργειες και τις διασφαλίσεις. Το Υπουργείο Υγείας την ακτινοπροστασία του πληθυσμού. Το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών τη μεταφορά ραδιενεργών υλικών και βαρέων κατασκευαστικών στοιχείων, την οποία ο ΔΟΑΕ πραγματεύεται μέσα στα θέματα του καυσίμου, των καταλοίπων και της ασφάλειας από κακόβουλες ενέργειες.

Από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας κάθονται τέσσερις γενικοί γραμματείς: ενέργειας, φυσικού περιβάλλοντος και υδάτων, χωρικού σχεδιασμού, και συντονισμού διαχείρισης αποβλήτων. Η τελευταία έδρα αντιστοιχεί στη μόνη υποχρέωση που συνεχίζεται και μετά το κλείσιμο του σταθμού.

Το Υπουργείο Ανάπτυξης δίνει δύο έδρες, έρευνας και βιομηχανίας, που αντιστοιχούν στο ανθρώπινο δυναμικό και στη συμμετοχή της εγχώριας βιομηχανίας. Το Υπουργείο Ναυτιλίας δίνει επίσης δύο. Και η Πολιτική Προστασία φέρνει την ετοιμότητα έκτακτης ανάγκης.

Η δέκατη ένατη έδρα, το ιθʹ της απαρίθμησης, ανήκει στον Προϊστάμενο της Γενικής Διεύθυνσης Ενέργειας, δηλαδή στην υπηρεσία που κρατά και τη γραμματειακή υποστήριξη της Επιτροπής. Η αντιστοίχιση δεν εξαντλείται εδώ, και και κάθε έδρα αντιστοιχεί σε πραγματικό αντικείμενο.

Η ρυθμιστική αρχή στο ίδιο τραπέζι

Μέλη είναι ο Πρόεδρος της Ελληνικής Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας, ο Πρόεδρος του Εθνικού Κέντρου Έρευνας Φυσικών Επιστημών «Δημόκριτος» και ο Αντιπρόεδρος της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων για τον κλάδο της ενέργειας.

Η παρουσία της αρμόδιας αρχής σε όργανο σχεδιασμού έχει δύο όψεις. Από τη μία, η τεχνική γνώση της χώρας για την ακτινοπροστασία και τις διασφαλίσεις είναι συγκεντρωμένη εκεί, και χωρίς αυτήν μια ανάλυση ελλείψεων γράφεται στα τυφλά. Από την άλλη, η ίδια αρχή θα κληθεί αργότερα να κρίνει ό,τι σχεδιάζεται τώρα.

Η προδιαγραφή του ΔΟΑΕ έχει σαφή απάντηση σε αυτό και η πλατφόρμα την επαναλαμβάνει χωρίς να την επεκτείνει: η ανεξαρτησία της ρυθμιστικής αρχής πρέπει να ενισχύεται όσο προχωρά το πρόγραμμα, ώστε στη Φάση 2 να είναι ουσιαστικά ανεξάρτητη στη ρυθμιστική της κρίση. Η συμμετοχή στη Φάση 1 δεν είναι από μόνη της παρέκκλιση· η έλλειψη διαχωρισμού αργότερα θα ήταν.

Ποιοι καλούνται χωρίς ψήφο

Η δεύτερη παράγραφος του άρθρου 2 ανοίγει τις συνεδριάσεις σε 7 φορείς1, ύστερα από πρόσκληση του Προέδρου και χωρίς δικαίωμα ψήφου: τους διευθύνοντες συμβούλους του ΑΔΜΗΕ και του ΔΕΔΔΗΕ, τον Πρόεδρο του ΚΑΠΕ, τον Πρόεδρο του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος, τον Πρόεδρο του Εθνικού Συμβουλίου Έρευνας, Τεχνολογίας και Καινοτομίας, τον Πρόεδρο της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών και τον Πρόεδρο του ΣΕΒ.

Στην ίδια παράγραφο προβλέπονται και 6 εμπειρογνώμονες1, που ορίζονται με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Η παρουσία των διαχειριστών του Συστήματος και του Δικτύου λέει ότι το δίκτυο θεωρείται μέρος του ερωτήματος και όχι δεδομένο. Η παρουσία της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών λέει ότι η ναυτιλιακή χρήση μετράει, και το άρθρο 3 την ονομάζει ρητά.

Η Τεχνική Ομάδα Έργου

Δίπλα στην Επιτροπή συστήνεται Τεχνική Ομάδα Έργου Πυρηνικής Ενέργειας, με αρμοδιότητα την ανάλυση, την επεξεργασία και την κατάρτιση των παραδοτέων για καθένα από τα 19 θέματα2, τον συντονισμό των προμελετών, τον ενδεικτικό οδικό χάρτη και το σχέδιο της Τελικής Έκθεσης.

Η Ομάδα έχει τον Πρόεδρο της Επιτροπής, έναν Συντονιστή και 18 μέλη1 κατ' ανώτατο όριο, ανάμεσά τους έως 8 εμπειρογνώμονες1. Συγκροτείται με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ο οποίος μπορεί να συστήνει και υποομάδες ανά υποέργο.

Εδώ γίνεται η πραγματική δουλειά. Η Επιτροπή συνεδριάζει κάθε 2 μήνες1 . Με αυτόν τον ρυθμό δεν γράφονται τεχνικά κείμενα. Η Ομάδα Έργου είναι το σημείο όπου τα 19 θέματα2 γίνονται παραδοτέα.